OPIS HISTORYCZNY

Hodowlę ziemniaka utworzono w Strzekęcinie w 1950 roku. Materiały hodowlane i nasienne ziemniaka zgromadzone zostały z zabezpieczonych i rozmnożonych rodów i odmian w latach 1945-1950 w gospodarstwach rejonu koszalińsko - bobolickiego. Początkowo w Strzekęcinie prowadzono hodowlę zachowawczą i nasiennictwo ziemniaka, a w parę lat później rozpoczęto także hodowlę nowych odmian. Bazą dla hodowli ziemniaka była mała szklarnia i adaptowana przechowalnia, w której składano rody i klony hodowlane. Z biegiem czasu zorganizowano hodowlę ziemniaka w pobliskich Strzekęcinowi gospodarstwach Dunowo, Bardzlino i Niedalino, a w 1962 roku powołano Koszalińską Hodowlę Ziemniaka, która stała się jednostką nadrzędną nad całą hodowlą ziemniaka w województwie koszalińskim. Hodowca ze Strzekęcina kierował pracami hodowlanymi w KHZ i w Strzekęcinie. KHZ rozwinęła zakres prac hodowlanych przyjmując nowe gospodarstwa na terenie powiatu słupskiego i złotowskiego. Strzekęcin stał się Stacją Hodowli Roślin wiodącą dla wszystkich stacji KHZ. Powołanie Naczelnego Hodowcy w KHZ w osobie prof. Edwarda Kapsy dało impuls do rozszerzenia w stacjach prac hodowlanych nad ziemniakiem oraz rozbudowania całej infrastruktury związanej z hodowlą ziemniaka. Wybudowano nowe szklarnie, laboratoria, zatrudniono specjalistów hodowli oraz udoskonalono technologię hodowli ziemniaka.

W hodowli nowych odmian ziemniaka został ustalony, zamiast ogólnego, kierunek hodowania ziemniaków skrobiowych charakteryzujących się dużym plonem bulw, wysoką zawartością skrobi oraz wysokim plonem skrobi z hektara. Zwrócono uwagę na wysoką odporność na choroby wirusowe, grzybno - bakteryjne i mątwika ziemniaka oraz przechowywalność bulw. W hodowli zachowawczej wprowadzono metodykę indywidualnego rozmnażania klonów do super elit sadzeniaków włącznie. Badano zdrowotność roślin w selekcji polowej, w próbie oczkowej w szklarni oraz serologicznie w laboratorium. Zdrowe klony wysadzano w następnym roku w polu. Dzięki stosowaniu podkiełkowania i dezynfekcji bulw przeciwko rizoktoniozie, chemicznej walki z chwastami w polu oraz licznych oprysków przeciwko mszycom i zarazie ziemniaka a także desykacji plantacji uzyskiwano w produkcji wydajność super elit sadzeniaków rzędu 18-21 ton z ha. W ostatnich latach wprowadzono do oceny zdrowotności test Elisa oraz rozmnażanie roślin metodą "in vitro". W okresie 50 lecia w Strzekęcinie wyhodowano i zarejestrowano 21 nowych odmian ziemniaka: POMORSKI, BETA, FONIA (1969), ALKA (1975), CERTA (1976), BRYZA (1976), DRYF (1978), ELBA (1987), FREGATA (1988), GROT (1992), HARPUN (1993), IKAR (1996), JANTAR (1997), KOGA (1997), ŁUCJA (1999), RUMPEL (2000), UMIAK (2000), NEPTUN (2001), PASAT (2002), SYRENA (2002), MONSUN (2003) Wśród wymienionych odmian ziemniaka należy podkreślić Certę - pierwszą polską odmianę odporną na mątwika ziemniaka, licencję tej odmiany sprzedaliśmy do Niemiec, gdzie przez 15 lat była z powodzeniem uprawiana. Na wyróżnienie zasługuje również BRYZA, odmiana o bardzo dobrych cechach smakowych, do dziś uznawana za najsmaczniejszą odmianę w Polsce.

    W zakresie hodowli i nasiennictwa ziemniaka prowadzono szeroką współpracę z uczelniami, Instytutem Ziemniaka w Boninie, Stacjami Hodowli Roślin oraz terenowymi służbami - organizatorami nasiennictwa i rolnikami. Poza tym współpracujemy z hodowlami zagranicznymi w Niemczech, Białorusi, Czechach, lokując tam swoje odmiany do badań rejestrowych. Hodowlę w Strzekęcinie odwiedzali: hodowcy, naukowcy, władze państwowe, rolnicy, służby rolne z całego świata, świadczą o tym wpisy do Złotej Księgi. Hodowla Ziemniaka w Strzekęcinie jak całe rolnictwo państwowe w swoim 50 letnim czasie istnienia przechodziła szereg reformacji i restrukturyzacji. Najpierw nazywała się Stacją Selekcji Roślin (1950-59), potem Stacją Hodowli Roślin (1959-91), następnie Stacja Hodowli Roślin w Likwidacji (1991-1993), dalej Gospodarstwem Skarbu Państwa (1993-1994) i Pomorsko Mazowiecką Hodowlą Ziemniaka Spółka z o.o. W hodowli Ziemniaka w Strzekęcinie pracowała i wyszkoliła się liczna i kompetentna kadra hodowców ziemniaka, którzy później pracowali w wielu stacjach hodowli roślin w kraju. Wymienić należy tutaj hodowców, którzy wnieśli istotny wkład w rozwój hodowli w Strzekęcinie i innych stacjach hodowli ziemniaka .

Pierwszym był inż. Bronisław Fiszer, organizator hodowli ziemniaka w Stacji. Pracowali w hodowli Jan Frieske, Zbigniew i Jadwiga Grzesik, Edward Łukasiewicz, Józef Ciućka, Teresa Margoś, Hubert Jakubek, Henryk Świstowski, Tadeusz Szczawiński, Wanda Redloch, Aniela Cudak, Ewa Filipowicz, Edmund Brylowski, Wojciech i Alicja Schulc, Wacław Głowa, Juliusz i Irena Kamasa, Hanna Karłowska, Mirosława Krawiec, Władysław Kuszel, Helena Kuszel, Andrzej i Barbara Kołodziej, Bogusława Olszyńska, Lucjan Karoń, Romualda Wójcik, Stanisław Pera, Mariola Siewierska, Leszek Styszko, Zdzisław Dudek. Aktualnie hodowlę ziemniaka w Spółce prowadzą: Naczelny Hodowca Spółki - Mariola Siewierska oraz Zbigniew Hartyn-Leszczyński, Ewa Mosakowska, Jolanta Rutkowska, Krystyna Turczynowicz, Franciszek Cieślak i Zenon Mądrzak. Oddział terenowy AWRSP w Warszawie 1. sierpnia 1994 roku powołał Pomorsko Mazowiecką Hodowlę Ziemniaka Spółka z o.o. z siedzibą w Strzekęcinie. W skład Spółki weszły gospodarstwa Strzekęcin, Dunowo i Biesiekierz położone w powiecie koszalińskim oraz Płochocin k/Warszawy. Prezesem Spółki został Stanisław Gawłowski. Od 1998 roku PMHZ powiększyła swoją wartość kapitałową przejmując byłą Gdańską Hodowlę Ziemniaka i Stację Hodowli Roślin Jezierzyce (1999).